Zaćma wrodzona – czym się charakteryzuje i jak się ją leczy

zaćma wrodzona

Zaćmę utożsamia się zwykle z jej odmianą starczą, w której przypadku zmętnienie oka jest bezpośrednio związanie z procesami starzenia się oka i jest właściwie nieuniknione u co najmniej 40% społeczeństwa po 60 roku życia. Niestety, osoby starsze to nie jedyna grupa cierpiąca na kataraktę. Zaćma wrodzona to poważna wada wzroku, która rozwija się u noworodków i bardzo małych dzieci i wciąż nie została poznana na tyle dobrze, by możliwe było choćby ocenienie najważniejszych przyczyn powstawania choroby. Jedno jest jednak pewne – podobnie jak w przypadku osób starszych, zaćma wrodzona może prowadzić do poważnych problemów z właściwym widzeniem, a po czasie nawet zaniku gałki ocznej. Jakie są cechy charakterystyczne zaćmy wrodzonej i jak się ją leczy?

Zaćma wrodzona – przyczyny i rodzaje choroby

Problemy podczas przebiegu ciąży, w tym przyjmowane przez matkę niewłaściwe leki, zakażenie wewnątrzmaciczne w pierwszym trymestrze ciąży, przebyta przez nią w tym czasie różyczka czy inne choroby o ostrym przebiegu oceniane są dziś jako główne przyczyny powstawania zaćmy wrodzonej u noworodka. Do grupy ryzyka zalicza się też dzieci, u których pojawiły się pewne odstępstwa chromosomowe, w tym zespół Downa, w przypadku którego występowanie zaćmy szacuje się u aż 60% chorych, trisomia 18, 13, czy też delecja krótkiego ramienia chromosomu 5.

Co więcej, w około 30% przypadków zaćma wrodzona pojawia się wskutek dziedziczenia i nie ma związku z nieprawidłowym prowadzeniem ciąży czy chorobami genetycznymi. Za ostatnią grupę przyczyn przyjmuje się te związane z wszelkimi schorzeniami i urazami gałki ocznej – przetrwałe hiperplastyczne ciało szkliste, małoocze, brak rozwiniętej tęczówki, urazy oka, siatkówczak, retinopatia wcześniaków, odwarstwianie się siatkówki, czy zapalenia błony naczyniowej.

Zaćma wrodzona może pojawić się więc z wielu powodów, jednak w przypadku diagnozy i leczenia znacznie ważniejszą kwestią będzie jej rodzaj (porównaj rodzaje zaćmy u dorosłych). Tu opcji jest więcej, gdyż u dzieci spotyka się aż 6 różnych wariantów choroby: zaćmę warstwową (okołojądrową), jądrową, całkowitą, zaćmę torebkową (przednią i tylną), biegunową oraz błoniastą.

Zaćma wrodzona – charakterystyka i objawy

Problem zaćmy pojawiającej się w wieku dziecięcym nie jest tak powszechny jak w przypadku zaćmy starczej, jednak w dalszym ciągu co roku dotyka pewnego odsetka dzieci, które często rodzą się nie widząc właściwie świata zewnętrznego. Jednym z podstawowych objawów zaćmy wrodzonej całkowitej (sprawdź objawy zaćmy starczej) jest biała źrenica – dziecko w przypadku zaćmy pełnej nie ma szans zobaczenia świata zewnętrznego, gdyż zmętniała soczewka przesłania całkowicie drogę światła do siatkówki oka. Kolejnym objawem charakterystycznym dla zaćmy wrodzonej może być odruch palcowo-oczny Franceschettiego, utożsamiany zwykle z niewidzącymi dziećmi i polegający na uciskaniu przez niemowlę własnych oczu. Źrenice w przypadku zaćmy całkowitej nie reagują na światło.

Zaćma wrodzona częściowa jest do rozpoznania znacznie trudniejsza, bo jej objawy często pojawiają się dopiero u kilkuletniego dziecka, w momencie gdy upośledzenie wzroku  z powodu choroby staje się dla malucha lub rodziców znacznie bardziej oczywiste i zauważalne.

Zaćma wrodzona – jak ją leczyć?

Tradycyjna metoda leczenia zaćmy polegająca na operacyjnym usunięciu soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką wewnątrzgałkową w przypadku dzieci uznana jest za technikę bardzo kontrowersyjną i często mocno nieskuteczną, dlatego też dość rzadko wykonywaną. U maluchów akomodacja oka zmienia się bowiem tak szybko, że dobranie właściwej soczewki na dany okres nie oznacza jej skutecznego działania w późniejszych latach życia malucha. To właśnie grupa dzieci poddanych tego typu operacji jest też największą grupą, u której wykonuje się zabiegi wtórne.

Drugim rodzajem leczenia zaćmy wrodzonej jest usunięcie zaćmy bez wszczepiania soczewki. Tu problem rozwiązuje się za pomocą twardych, gazoprzepuszczalnych soczewek kontaktowych, a wtórne wszczepienie soczewki wewnątrzgałkowej następuje dopiero w późniejszym wieku, kiedy to oko zdążyło wyrobić już sobie określone parametry. Bez względu na opcję wybraną do leczenia konkretnego dziecka, najważniejszą rolę w przypadku zaćmy wrodzonej odgrywa rehabilitacja oczu, na którą składają się zarówno odpowiednie wyposażenie optyczne, jak i zasłanianie oka zdrowego w przypadku zaćmy jednoocznej) w celu uzyskania zadowalającej ostrości wzroku. Warto tu jednak nadmienić, że wyleczenie zaćmy wrodzonej to jeszcze nie koniec problemów – choroba często przyczynia się do rozwoju kolejnych przypadłości takich jak zez czy oczopląs, również wymagających odpowiedniej interwencji.

Dowiedz się więcej o naszej klinice okulistycznej OneDayClinic!

 

Przeczytaj również:

Zaćma pourazowa – czym odróżnia się od innych rodzajów zaćmy

Zaćma jądrowa – jakie są jej objawy

Zaćma wikłająca – typ katarakty mogący powstać w każdym wieku

Czym jest zaćma wtórna?

Zaćma pęczniejąca i posterydowa – przyczyny i leczenie

 

Zostaw komentarz

-A A A+

Irysowa 4, Bielany Wroc.

55-040 Kobierzyce

Godziny otwarcia

Pon - Pt: 8:00 - 16:00

Adres e-mailowy

biuro@onedayclinic.pl
Zadzwoń Wyślij formularz

Zoperowaliśmy już tysiące pacjentów, zobacz, co sprawiło, że nas wybrali


Pan Waldermar


Pani Małgorzata


Pan Janusz


Pani Basia


Pani Zofia


Pan Roman


Pan Wojciech


Pani Ewa

Zobacz więcej filmów na naszym kanale YouTube

Skuteczne leczenie zaćmy w OneDayClinic

Skuteczne leczenie zaćmy w ODC

Zobacz, co mówią o nas pacjenci