Cukrzyca to choroba cywilizacyjna, upośledzająca działanie ludzkiego organizmu. Posiada szczególnie negatywny wpływ na działanie narządu wzroku, powodując pogorszenie jakości widzenia. W przypadku zaniedbań ze strony chorego bądź personelu medycznego może prowadzić do całkowitej utraty wzroku.

Cukrzyca a wzrok – jak cukrzyca wpływa na oko?

Narząd wzroku jest szczególnie narażony na zmiany wywołane postępującą cukrzycą. Choroba ta uszkadza najmniejsze naczynia krwionośne w oczach, tym samym powodując uszkodzenia w obrębie siatkówki. Początkowo niezauważalne, z upływem czasu prowadzą do zaburzeń widzenia, a nieleczone mogą skutkować utratą wzroku. Późne powikłania okulistyczne cukrzycy stanowią współcześnie główną przyczynę ślepoty wśród ludzi z krajów rozwiniętych, w wieku od 20 do 65 roku życia.

Objawy niszczenia wzroku przez cukrzycę

Objawy niszczenia wzroku przez cukrzycę są zróżnicowane i mało specyficzne. Zaliczają się
do nich przede wszystkim:

  • przejściowe wahania refrakcji oka,
  • nawracające jęczmienie i gradówki oka,
  • przewlekłe, bakteryjne zapalenia brzegów powiek,
  • nawracające bakteryjne zapalenia spojówek,
  • zespół suchego oka,
  • pogorszenie jakości widzenia o zmroku,
  • brak ostrości widzenia,
  • mgła przed oczami,
  • podwójne widzenie,
  • zawężenie pola widzenia,
  • pojawienie się w polu widzenia pierścieni, kropek, kresek i błysków świetlnych,
    przemieszczających się ciemnych plam,
  • uczucie napięcia oka,
  • zwiększone ciśnienie w oku,
  • bóle głowy w części potylicznej.

Najczęstsze choroby oczu występujące przy cukrzycy

Do najczęstszych chorób narządu wzroku, występujących przy cukrzycy, zaliczają się retinopatia cukrzycowa, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej, zaćma oraz jaskra wtórna.

▪ Retinopatia cukrzycowa

Retinopatia cukrzycowa to choroba rozwijająca się w związku z podwyższonym poziomem glukozy we krwi, odpowiadającym za nasilenie zjawiska glikemii i uszkodzenia naczyń krwionośnych siatkówki. W jej przebiegu dochodzi również do powstawania mikrotętniaków, wybroczyn oraz mikrowylewów, czemu sprzyja osłabienie naczyń krwionośnych, wywołane towarzyszącym cukrzycy nadciśnieniem. Objawami retinopatii są obniżona szczelność naczyń, wysięki twarde oraz obrzęki siatkówki. W zaawansowanym stadium choroba może ponadto powodować zaburzenia ostrości widzenia, załamywanie się linii prostych, zniekształcenia oglądanych obiektów, blaknięcie kolorów, a nawet częściową lub całkowitą utratę widzenia.

▪ Cukrzycowy obrzęk plamki żółtej (makulopatia cukrzycowa)

Cukrzycowy obrzęk plamki żółtej, znany również jako makulopatia cukrzycowa, to choroba spowodowana nagromadzeniem się płynu w plamce żółtej, znajdującej się w centralnej części siatkówki. Płyn pojawia się w wyniku przenikania z drobnych naczyń naczyniówki i siatkówki, które uległy uszkodzeniu na skutek zmian wywołanych przez cukrzycę. Jego nagromadzenie powoduje obrzęk, a w efekcie uniesienie siatkówki, co prowadzi do znacznego spadku ostrości widzenia.

▪ Zaćma

Zaćma, znana także jako katarakta, to choroba polegająca na zmętnieniu naturalnie przejrzystej soczewki oka. Głównym objawem zaćmy jest obniżenie jakości wzroku, niemożliwe do skorygowania przy pomocy okularów i szkieł kontaktowych. Dla tej choroby charakterystyczne są również oślepianie przez jaskrawe światło i dwojenie jednooczne. Zaćma nie wywołuje dolegliwości bólowych, świądu, zaczerwienienia ani łzawienia oczu, nieleczona może jednak prowadzić do całkowitej utraty wzroku.

▪ Jaskra wtórna

Jaskra to choroba nerwu wzrokowego, powodująca jego postępujący zanik. Zmiany wywołane jaskrą są nieodwracalne i mogą prowadzić do całkowitej utraty zdolności widzenia. Charakterystycznym dla jaskry objawem jest widzenie tęczowych obręczy wokół punktów świetlnych. Chorobie towarzyszą również bóle oka, pogorszenie ostrości oraz zmniejszenie pola widzenia.

Cukrzyca a oczy – gdzie się zgłosić?

Każdy diabetyk, a także wszystkie osoby, które doświadczają niepokojących objawów w obrębie narządu wzroku, powinny zgłosić się do gabinetu okulistycznego. W celu postawienia diagnozy, lekarz specjalista może przeprowadzić następujące badania:

  • badanie ostrości wzroku,
  • badanie pola widzenia,
  • badanie rozpoznawania barw,
  • badanie dna oka,
  • fotografia barwna dna oka,
  • badanie OCT,
  • angiografia fluoresceinowa siatkówki,
  • badanie USG gałki ocznej

Jak wygląda leczenie okulistyczne u diabetyków?

Diagnoza cukrzycy sprawia, że leczenie okulistyczne w wielu wypadkach musi przybierać szczególny przebieg. Podstawę stanowi dokładna kontrola poziomu cukru we krwi. U diabetyków, doświadczających pogorszenia wzroku, konieczne jest również kontrolowanie ciśnienia tętniczego krwi, poziomu cholesterolu oraz trójglicerydów we krwi. W leczeniu cukrzycowych zmian w obrębie wzroku często stosowane są specjalne preparaty podawane do wnętrza oka – krople oraz maści – a także leki doustne. Do powszechnie wykorzystywanych we współczesnej okulistyce metod terapii zmian cukrzycowych zaliczają się ponadto:

  • fotokoagulacja laserowa, polegająca na skupianiu światła lasera w określonych
    punktach na siatkówce, w celu zabezpieczenia jej przed odklejaniem i gromadzeniem
    się płynu,
  • irydotomia, czyli wykonanie małego otworu w tęczówce,
  • witrektomia, polegająca na usunięciu ciała szklistego z oka i zastąpieniu go
    specjalnym płynem lub gazem,
  • iniekcje doszklistkowe przeciwciał przeciw czynnikowi wzrostu naczyń lub sterydów,
    które zmniejszają obrzęk i hamują powstawanie nowych naczyń w siatkówce

Jak dbać o oczy, mając cukrzycę?

Osoby, u których zdiagnozowano początki cukrzycy, powinny niezwłocznie wdrożyć niezbędne działania profilaktyczne, pozwalające właściwie zadbać o wzrok i zapobiegać rozwojowi niebezpiecznych chorób oczu. Do działań tych zaliczają się przede wszystkim:

  • dążenie do utrzymania prawidłowego poziomu glukozy, cholesterolu i trójglicerydów
    we krwi,
  • kontrolowanie wartości ciśnienia tętniczego krwi,
  • utrzymywanie diety odpowiedniej dla diabetyków,
  • zachowanie właściwego poziomu aktywności ruchowej,
  • powstrzymanie się od spożywania wyrobów tytoniowych, które podnoszą ciśnienie
    tętnicze oraz stężenie glukozy we krwi, utrudniając kontrolowanie cukrzycy.

W dbaniu o oczy przy cukrzycy niezwykle istotne jest również regularne wykonywanie profilaktycznych badań okulistycznych. Pozwalają one kontrolować stan narządu wzroku i szybko wykrywać choroby typowe dla diabetyków, a następnie wdrożyć właściwe leczenie, zapobiegając powikłaniom, mogącym prowadzić do znacznego ograniczenia sprawności, a nawet całkowitej utraty widzenia.


Źródła:

5/5 - (1 vote)