Co to jest test Amslera i co wykrywa?

Test Amslera to szybkie badanie wzroku oparte na obserwacji specjalnej siatki złożonej z równych kwadratów z centralnym punktem fiksacji. Stworzone w latach 40. XX wieku przez szwajcarskiego okulistę Marca Amslera, do dziś jest używane jako przesiewowe narzędzie w diagnostyce chorób plamki żółtej.

Plamka żółta (łac. macula lutea) to centralny obszar siatkówki, który odpowiada za wyraźne widzenie szczegółów, rozpoznawanie twarzy, czytanie i rozróżnianie kolorów. Wszelkie zmiany w tym obszarze, takie jak pogrubienie, obrzęk, zaniki tkanki czy nieprawidłowy rozrost naczyń, mogą powodować zniekształcenia lub ubytki w widzeniu centralnym.

Test Amslera wykrywa przede wszystkim:

• zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD, ang. Age-related Macular Degeneration),
• cukrzycowy obrzęk plamki (retinopatia cukrzycowa z zajęciem plamki),
• błonę nasiatkówkową (tzw. zmarszczka plamki),
• centralną retinopatię surowiczą,
• inne choroby siatkówki centralnej powodujące metamorfopsję, czyli zniekształcone postrzeganie kształtów i linii.

Test nie zastępuje pełnego badania okulistycznego, ale pozwala szybko wychwycić nieprawidłowości, które wymagają dalszej diagnostyki. Używany regularnie w domu, może pomóc zauważyć zmiany między wizytami u okulisty.

Jak wygląda siatka Amslera?

Siatka Amslera to czarna lub biała kratownica złożona z równomiernych kwadratów o boku 5 mm, na której w centrum umieszczony jest wyraźny punkt lub kropka. Cała siatka ma wymiar 10 x 10 cm i przy obserwacji z odległości 30 cm obejmuje centralnych 20 stopni pola widzenia, czyli właśnie obszar odpowiadający plamce żółtej.

Jak wykonać test Amslera samodzielnie w domu?

Test Amslera można wykonać samodzielnie w kilku prostych krokach. Ważne jest, by przeprowadzić go w odpowiednich warunkach i zgodnie z instrukcją, ponieważ nieprawidłowe wykonanie może dawać fałszywe wyniki.

Instrukcja krok po kroku:

1. Załóż okulary korekcyjne lub soczewki, jeśli ich używasz na co dzień. Test wykonuje się ze swoją aktualną korekcją.
2. Wydrukuj siatkę Amslera lub wyświetl ją na ekranie w normalnym rozmiarze. Możesz też skorzystać z siatki udostępnionej przez okulistę.
3. Ustaw się w odległości około 30 cm od siatki, takiej z jakiej czytasz tekst.
4. Zasłoń jedno oko i skup wzrok na centralnym punkcie siatki. Nie przesuwaj wzroku po siatce.
5. Obserwuj, jak widzisz linie siatki. Czy są proste? Czy kratki mają równe wymiary? Czy widzisz cały obszar siatki, czy część jest rozmyta, zniekształcona lub niewidoczna?
6. Powtórz badanie dla drugiego oka.

Badanie trwa zaledwie kilka minut i nie wymaga żadnego przygotowania. Możesz je wykonać rano, zaraz po przebudzeniu, co jest dobrą praktyką zwłaszcza jeśli jesteś w grupie ryzyka AMD lub masz już rozpoznaną chorobę.

Co oznacza nieprawidłowy test Amslera?

Nieprawidłowy wynik testu Amslera to każde odchylenie od obrazu, który powinieneś zobaczyć przy zdrowej plamce żółtej. Prawidłowo wszystkie linie siatki powinny być proste, kwadraty równe, a centralny punkt wyraźnie widoczny.

Nieprawidłowe wyniki testu Amslera to:

• faliste lub pofalowane linie, które w rzeczywistości są proste (metamorfopsja),
• zniekształcone lub różnej wielkości kwadraty,
• szara, ciemna lub rozmyta plama w centrum lub w innym miejscu siatki (mroczek),
• fragment siatki, którego nie widać lub który jest niewyraźny,
• wrażenie, że linie są przerywane lub zanikają w pewnych miejscach.

Każda z tych nieprawidłowości może wskazywać na chorobę plamki żółtej wymagającą diagnostyki. Nie oznacza to automatycznie poważnego schorzenia, ale jest sygnałem, że powinieneś jak najszybciej umówić się na wizytę u okulisty.

Szczególnie niepokojące jest nagłe pojawienie się zniekształceń lub pogorszenie obrazu w porównaniu z poprzednim badaniem. W przypadku AMD wysiękowej (tzw. mokrej) zmiany mogą postępować bardzo szybko, dlatego czas reakcji ma tu rzeczywiste znaczenie.

Jakie są nieprawidłowe wyniki badania Amslera?

Wyniki testu Amslera można opisać w kilku kategoriach, które pomagają okuliście ocenić charakter i zakres zmian w plamce.

Wynik testu Amslera nigdy nie powinien być interpretowany samodzielnie jako diagnoza. Jest wskazówką, nie rozstrzygnięciem. Ostateczna ocena należy do okulisty, który na podstawie dodatkowych badań, takich jak OCT (tomografia optyczna siatkówki) czy badanie dna oka, określi przyczynę i zakres zmian.

Jak często należy wykonywać test Amslera?

Częstotliwość wykonywania testu Amslera zależy przede wszystkim od stanu zdrowia oczu i obecności czynników ryzyka.

Dla osób zdrowych bez czynników ryzyka test Amslera warto wykonywać raz na kilka miesięcy jako element profilaktyki, szczególnie po 50. roku życia.

Dla osób z grupy ryzyka, czyli tych, które mają rozpoznaną AMD, cukrzycę, wysoką krótkowzroczność lub rodzinne obciążenie chorobami plamki, zalecane jest regularne badanie, nawet codzienne. Przy AMD wysiękowej okulista może zalecić wykonywanie testu codziennie rano, osobno dla każdego oka.

Czynniki ryzyka, przy których test Amslera powinien być wykonywany regularnie:

• wiek powyżej 50 lat,
• rozpoznana AMD lub jej wczesne stadium,
• cukrzyca z zajęciem siatkówki,
• wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe lub jaskra,
• wysoka krótkowzroczność (powyżej -6 dioptrii),
• wywiad rodzinny w kierunku AMD lub chorób siatkówki,
• przebyte leczenie plamki żółtej (iniekcje, laser).

Regularny test Amslera daje Ci możliwość szybkiego wychwycenia zmian, zanim staną się zaawansowane. To prosta czynność, która może mieć realny wpływ na to, jak wcześnie zostanie podjęte leczenie.

Jak interpretować wyniki siatki Amslera?

Interpretacja wyników testu Amslera polega na porównaniu tego, co widzisz, z prawidłowym obrazem siatki. Prawidłowy wynik to: wszystkie linie proste, kwadraty równe, centralny punkt wyraźny, cała siatka widoczna.

Jeśli zauważasz jakiekolwiek odchylenia, pomocne jest zaznaczenie ich na wydrukowanej siatce ołówkiem tuż po badaniu, zanim zapomnisz szczegółów. Okulista może poprosić Cię o przyniesienie takiego zaznaczonego wydruku na wizytę, bo pomaga to ocenić, który obszar plamki jest zajęty i jak duże są zmiany.

Pamiętaj, że test Amslera jest badaniem subiektywnym. Wynik zależy od Twojej percepcji i koncentracji podczas badania. Dlatego zawsze przeprowadzaj go w spokojnych warunkach, bez pośpiechu i zawsze osobno dla każdego oka.

W OneDayClinic diagnostyka chorób plamki żółtej obejmuje badanie OCT, które pozwala precyzyjnie ocenić strukturę siatkówki w przekroju poprzecznym, oraz badanie dna oka. Jeśli test Amslera dał nieprawidłowy wynik lub masz objawy sugerujące zmiany w plamce, nasi okuliści przeprowadzą pełną diagnostykę i wyjaśnią, co dalej. Umów się na wizytę telefonicznie pod numer 71 71 22 332 lub przez formularz na stronie.

Test Amslera jako codzienna profilaktyka

Test Amslera to narzędzie proste, bezpłatne i dostępne dla każdego. Zajmuje kilka minut i można go wykonać w domu. Jego największa wartość polega na możliwości regularnego monitorowania stanu plamki żółtej między wizytami u okulisty.

Nie zastępuje profesjonalnego badania, ale może być pierwszym sygnałem, że coś się zmieniło. A w chorobach plamki żółtej, szczególnie w AMD, czas reakcji ma bezpośredni wpływ na skuteczność leczenia i zachowanie wzroku.

Jeśli masz powyżej 50 lat, chorujesz na cukrzycę lub AMD jest obecna w Twojej rodzinie, regularny test Amslera powinien stać się częścią Twojej rutyny. Przy pierwszych nieprawidłowościach nie czekaj, tylko umów się do okulisty.

Artykuł Na czym polega test Amslera? pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Na czym polega badanie HRT?

HRT, czyli Heidelberg Retina Tomograph (tomografia siatkówkowa Heidelberga), to badanie obrazowe, które pozwala na trójwymiarową ocenę tarczy nerwu wzrokowego. Tarcza nerwu wzrokowego to miejsce, w którym włókna nerwowe z siatkówki łączą się i tworzą nerw wzrokowy prowadzący sygnały do mózgu. Właśnie tam jaskra wywołuje pierwsze zmiany, zanim Ty cokolwiek poczujesz.

Urządzenie HRT wykorzystuje laser diodowy o niskiej intensywności, który skanuje tarczę nerwu wzrokowego, tworząc jej szczegółowy model przestrzenny. Dzięki temu lekarz może ocenić kształt i głębokość zagłębienia tarczy (tzw. ekskawacji), grubość warstwy włókien nerwowych oraz inne parametry, które zmieniają się przy postępującej jaskrze.

Badanie jest:

• bezinwazyjne i bezbolesne,
• bezkontaktowe: aparat nie dotyka oka,
• szybkie: cały pomiar trwa kilka minut,
• powtarzalne, dzięki czemu doskonale sprawdza się do monitorowania zmian w czasie.

Wynik HRT to nie tylko zdjęcie: to precyzyjny pomiar, który można porównywać z poprzednimi badaniami. To właśnie ta możliwość śledzenia zmian w czasie sprawia, że HRT jest tak cennym narzędziem w opiece nad pacjentem z jaskrą lub podejrzeniem tej choroby.

Jak wygląda samo badanie HRT?

Przed przystąpieniem do badania lekarz zazwyczaj ocenia, czy konieczne jest rozszerzenie źrenicy. W przypadku HRT często nie jest ono wymagane, choć w niektórych sytuacjach może być pomocne. Siadasz przed aparatem, opierasz brodę na podpórce i patrzysz na wskazany punkt fiksacji. Urządzenie samo wykonuje serię skanów laserowych. Badanie nie jest nieprzyjemne: możesz poczuć jedynie delikatne błyski światła.

Po badaniu lekarz analizuje uzyskane wyniki. Program HRT porównuje Twój wynik z bazą danych zdrowych oczu i automatycznie zaznacza obszary, które mogą wskazywać na nieprawidłowości. Ostateczna interpretacja należy jednak zawsze do doświadczonego okulisty.

Kto powinien wykonać badanie HRT?

Badanie HRT jest zalecane przede wszystkim osobom, u których istnieje ryzyko rozwoju jaskry lub u których już ją rozpoznano. Jaskra to choroba podstępna. Przez wiele lat może niszczyć nerw wzrokowy, nie dając żadnych wyraźnych sygnałów. Do czasu, gdy pacjent zaczyna zauważać pogorszenie widzenia, zmiany są już często zaawansowane.

Wskazania do badania HRT obejmują:

• podejrzenie jaskry: na przykład gdy przy badaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego wyniki są podwyższone lub graniczne,
• rozpoznaną jaskrę: do regularnego monitorowania postępu choroby i oceny skuteczności leczenia,
• rodzinne obciążenie jaskrą: jeśli jaskra wystąpiła u rodziców lub rodzeństwa, Twoje ryzyko jest istotnie wyższe,
• zmiany w wyglądzie tarczy nerwu wzrokowego zauważone przez okulistę podczas badania dna oka,
• wysoką krótkowzroczność: osoby z dużą wadą wzroku są bardziej narażone na jaskrę,
• wiek powyżej 40 lat: ryzyko jaskry rośnie wraz z wiekiem, szczególnie po czterdziestce.

Badanie HRT bywa też zalecane po stwierdzeniu ubytków w polu widzenia (perymetria), które mogą wskazywać na uszkodzenie nerwu wzrokowego.

HRT a inne badania w diagnostyce jaskry

HRT nie jest jedynym badaniem stosowanym w diagnostyce jaskry. W praktyce klinicznej uzupełnia się go z innymi metodami, tworząc pełny obraz stanu nerwu wzrokowego.

Żadne z tych badań osobno nie daje pełnej odpowiedzi. Dopiero zestawienie wyników pozwala okuliście postawić właściwą diagnozę i zaplanować leczenie. W OneDayClinic wykonujemy badanie OCT oraz perymetrię (badanie pola widzenia), które razem tworzą solidną podstawę do oceny stanu nerwu wzrokowego i monitorowania jaskry.

Czy badanie HRT jest na NFZ?

To pytanie, które słyszymy często. Badanie HRT jest badaniem specjalistycznym i jego dostępność w ramach NFZ zależy od konkretnej placówki oraz od tego, czy ma ona podpisaną umowę z Funduszem obejmującą tę metodę diagnostyczną. W praktyce badanie HRT w ramach NFZ w Polsce jest trudno dostępne i zazwyczaj wiąże się z długim czasem oczekiwania.

Prywatne wykonanie badania HRT kosztuje zazwyczaj od 150 do 300 zł, w zależności od placówki i lokalizacji. Jeśli masz skierowanie od okulisty, sprawdź dostępność w placówkach z kontraktem NFZ. Może to skrócić czas oczekiwania i obniżyć koszty. Wiele osób decyduje się jednak na badanie prywatne, gdy okulista zaleci je pilnie lub gdy chce skrócić czas oczekiwania na diagnozę.

Co oznaczają wyniki badania HRT?

Wyniki HRT są przedstawiane w formie szczegółowych map i wykresów, a program automatycznie porównuje Twoje wyniki ze statystyczną normą. Każdy parametr jest zaznaczany kolorem:

• zielony: wynik w normie,
• żółty: wynik graniczny, wymagający obserwacji,
• czerwony: wynik poza normą, wskazujący na możliwe uszkodzenie.

Kluczowe parametry w raporcie HRT to m.in. pole tarczy nerwu wzrokowego, pole i głębokość ekskawacji (zagłębienia w tarczy), wskaźnik cup-to-disc ratio (stosunek ekskawacji do tarczy) oraz analiza Moorfielda, która porównuje Twój wynik z bazą danych pacjentów.

Pamiętaj jednak, że wyniki HRT należy zawsze interpretować w kontekście całości badania okulistycznego. Wynik graniczny lub nieprawidłowy nie oznacza automatycznie diagnozy jaskry. Lekarz musi zestawić go z innymi badaniami i historią kliniczną.

Diagnostyka jaskry w OneDayClinic

W OneDayClinic w naszych klinikach we Wrocławiu (ul. Strzegomska i ul. Bajana), Opolu, Gliwicach, Oleśnicy i Brzegu pracują doświadczeni okuliści, którzy zajmują się diagnozowaniem i monitorowaniem chorób oczu, w tym jaskry. Wykonujemy badanie OCT (optyczna koherentna tomografia), które pozwala ocenić grubość warstwy włókien nerwowych siatkówki, oraz badanie pola widzenia (perymetria). Oba są nieodzowną częścią diagnostyki jaskry.

Jeśli okulista zlecił Ci badanie HRT lub inne testy w kierunku jaskry, chętnie umówimy Cię na odpowiednią diagnostykę i wyjaśnimy, co oznaczają Twoje wyniki. Możesz skontaktować się z nami telefonicznie pod numer 71 71 22 332 lub zarezerwować wizytę online.

Jaskra wykryta wcześnie jest chorobą, którą można skutecznie kontrolować. Odpowiednie badania i regularne wizyty u okulisty to najlepszy sposób, żeby zachować dobry wzrok na długie lata.

Artykuł Czym jest badanie HRT i kiedy się je wykonuje? pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Na czym polega oftalmoskopia bezpośrednia?

Podczas oftalmoskopii bezpośredniej lekarz używa specjalnego urządzenia – oftalmoskopu, który działa jak silne źródło światła połączone z lupą. Pacjent siedzi na wprost okulisty, a światło kierowane jest przez źrenicę do wnętrza oka. Dzięki temu specjalista może oglądać siatkówkę, tarczę nerwu wzrokowego, naczynia krwionośne i plamkę żółtą. Pole widzenia wynosi około 10–15°, co oznacza, że badanie pozwala na szczegółową ocenę małego fragmentu dna oka w dużym powiększeniu. Tak precyzyjny obraz umożliwia dostrzeżenie nawet drobnych zmian, np. mikrowylewów, obrzęków czy uszkodzeń włókien nerwowych.

Jak wygląda przebieg badania?

Oftalmoskopia bezpośrednia jest badaniem nieinwazyjnym i bezbolesnym. W wielu przypadkach wykonuje się je bez konieczności rozszerzania źrenic, choć dla dokładniejszej oceny lekarz może zastosować krople rozszerzające (tzw. mydriatyki). Samo badanie trwa kilka minut. Pacjent proszony jest o patrzenie w określonym kierunku, a okulista zbliża oftalmoskop do oka w odległości około 15 cm. Dzięki dużemu powiększeniu (około 15x) możliwe jest dokładne obejrzenie tarczy nerwu wzrokowego i siatkówki w centralnym obszarze. Wyniki zapisywane są w dokumentacji medycznej i mogą służyć do porównania podczas kolejnych wizyt.

Wskazania do oftalmoskopii bezpośredniej

Badanie zaleca się pacjentom zgłaszającym pogorszenie ostrości widzenia, mroczki przed oczami, zaburzenia widzenia barw czy nagłe błyski świetlne. Oftalmoskopia jest też elementem rutynowej kontroli przy chorobach przewlekłych, takich jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca czy choroby autoimmunologiczne. Pozwala na wykrycie wczesnych objawów retinopatii cukrzycowej, zmian zakrzepowych, zwyrodnienia plamki czy zapalenia nerwu wzrokowego. Dzięki temu lekarz może odpowiednio szybko skierować pacjenta na dalszą diagnostykę lub wdrożyć leczenie.

Oftalmoskopia w OneDayClinic

W OneDayClinic oftalmoskopia bezpośrednia wykonywana jest w każdej z placówek – we Wrocławiu, Opolu, Oleśnicy, Brzegu i Gliwicach. Badanie realizują doświadczeni okuliści, którzy korzystają z nowoczesnych oftalmoskopów zapewniających jasny i wyraźny obraz. Często stanowi ono pierwszy etap diagnostyki, uzupełniany później badaniami obrazowymi, takimi jak OCT czy Angio-OCT. Dzięki temu pacjent otrzymuje pełną, wiarygodną ocenę stanu zdrowia oczu. W przypadku wykrycia nieprawidłowości lekarze mogą od razu zaplanować dalsze postępowanie diagnostyczne lub terapeutyczne, a w Opolu także zabiegi usuwania zaćmy w ramach NFZ.

Oftalmoskopia bezpośrednia to proste, szybkie i bardzo wartościowe badanie, które pozwala na dokładną ocenę dna oka. Jest niezastąpiona w codziennej praktyce okulistycznej, a jej wyniki mogą przesądzić o wczesnym rozpoznaniu wielu poważnych schorzeń. W OneDayClinic przykładamy dużą wagę do tego rodzaju diagnostyki, zapewniając pacjentom dostęp do rzetelnych badań wykonywanych przez specjalistów.

Źródła:

1. MP.pl – Oftalmoskopia
2. Medme.pl – Oftalmoskopia
3. OneDayClinic – Badanie dna oka

Artykuł Co to oftalmoskopia bezpośrednia? pochodzi z serwisu OneDayClinic.

OCT – optyczna koherentna tomografia

OCT (Optical Coherence Tomography) to metoda, która wykorzystuje wiązkę światła do uzyskania bardzo dokładnych obrazów siatkówki i nerwu wzrokowego w przekroju. Badanie można porównać do „tomografii komputerowej oka”, ale bez promieniowania rentgenowskiego – jest całkowicie bezpieczne i niebolesne.

Pacjent siada przed aparatem, opiera głowę na podpórkach i patrzy w wyznaczony punkt, a urządzenie w kilka sekund wykonuje serię skanów. Uzyskane obrazy mają rozdzielczość pozwalającą ocenić grubość warstw siatkówki, wykryć obrzęk czy mikroperforacje. OCT stosuje się m.in. w diagnostyce zwyrodnienia plamki (AMD), jaskry, zmian naczyniowych czy w monitorowaniu efektów leczenia iniekcjami doszklistkowymi. Dzięki regularnym badaniom można porównać wyniki i ocenić tempo rozwoju choroby.

HRT – laserowa tomografia nerwu wzrokowego

HRT (Heidelberg Retina Tomograph) pozwala na stworzenie trójwymiarowego obrazu tarczy nerwu wzrokowego. Jest to szczególnie przydatne w przypadku jaskry, choroby, która rozwija się podstępnie i przez wiele lat może nie dawać wyraźnych objawów. Badanie trwa kilka minut, jest bezbolesne i nie wymaga szczególnego przygotowania.

Wynik pozwala ocenić stan włókien nerwowych, głębokość tarczy nerwu wzrokowego i porównać obrazy wykonane w odstępie czasu. To narzędzie, które pozwala lekarzowi z dużą precyzją monitorować progresję choroby i wprowadzać zmiany w leczeniu jeszcze zanim pacjent zauważy pogorszenie widzenia.

Autofluorescencja siatkówki

Badanie autofluorescencji siatkówki wykorzystuje naturalne właściwości barwników znajdujących się w nabłonku barwnikowym oka. Dzięki specjalnej kamerze można uwidocznić obszary, w których dochodzi do gromadzenia się nieprawidłowych produktów przemiany materii. To badanie pozwala lekarzowi ocenić funkcjonowanie siatkówki na poziomie komórkowym i wykryć nieprawidłowości, które są niewidoczne w standardowej oftalmoskopii.

Autofluorescencja znajduje zastosowanie w diagnostyce chorób dziedzicznych siatkówki, zwyrodnienia plamki, a także w monitorowaniu skutków leczenia. Sama procedura trwa kilka minut, nie wiąże się z bólem ani ryzykiem i może być powtarzana w regularnych odstępach.

Angiografia fluoresceinowa

Angiografia fluoresceinowa to badanie, które pozwala na ocenę krążenia krwi w naczyniach siatkówki i naczyniówki. Pacjentowi podaje się dożylnie niewielką ilość barwnika – fluoresceiny, a specjalna kamera rejestruje przepływ krwi w naczyniach oka. Dzięki temu lekarz może zobaczyć miejsca nieszczelności, zamknięcia naczyń, a także obecność nowych, nieprawidłowych naczyń.

Badanie jest szczególnie przydatne w diagnostyce retinopatii cukrzycowej, zakrzepów żylnych czy chorób plamki żółtej. Choć wymaga podania kontrastu, jest dobrze tolerowane i w większości przypadków nie powoduje działań niepożądanych poza chwilowym zabarwieniem moczu na żółto. Uzyskane obrazy stanowią niezwykle cenne źródło informacji do planowania dalszego leczenia.

Diagnostyka w OneDayClinic

OneDayClinic to sieć nowoczesnych klinik optyczno-okulistycznych działających we Wrocławiu, Opolu, Oleśnicy, Brzegu i Gliwicach. Placówki wyposażone są w zaawansowany sprzęt diagnostyczny, w tym urządzenia do OCT i Angio-OCT. Zespół specjalistów obejmuje okulistów, optometrystów i ortoptystów, którzy wspólnie dbają o kompleksową opiekę nad pacjentami. W Opolu dostępne są także zabiegi usuwania zaćmy (również w ramach NFZ) oraz refrakcyjna wymiana soczewki. Firma powstała w 2017 roku i od tego czasu obsłużyła tysiące pacjentów w Polsce i Czechach, ciesząc się wysokimi opiniami dzięki profesjonalizmowi i rzetelności.

Nowoczesne metody obrazowania dna oka są podstawą skutecznej diagnostyki chorób oczu. Badania takie jak OCT, HRT, autofluorescencja czy angiografia fluoresceinowa pozwalają na szybkie i dokładne rozpoznanie zmian, które bez specjalistycznego sprzętu pozostałyby niewidoczne. W OneDayClinic stawiamy na sprawdzoną technologię i doświadczony zespół, aby pacjenci mogli liczyć na pełną diagnostykę i optymalne leczenie.

Źródła:

1. Forum Medycyny Rodzinnej – Nowoczesne metody obrazowania dna oka
2. Gdański Uniwersytet Medyczny – dokument PDF
3. OneDayClinic – diagnostyka wzroku

Artykuł Nowoczesne metody obrazowania dna oka pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Prywatny okulista - dlaczego warto?

Wybierając okulistę prywatnie, zyskujesz przede wszystkim krótki czas oczekiwania na wizytę i możliwość skorzystania z nowoczesnych metod diagnostycznych. W OneDayClinic oferujemy pełen zakres usług – od podstawowych badań wzroku, przez dobór szkieł i soczewek kontaktowych, aż po szczegółową diagnostykę chorób oczu, takich jak zaćma, jaskra czy zwyrodnienie plamki żółtej. Dzięki wysokiej jakości sprzętowi okulistycznemu jesteśmy w stanie precyzyjnie ocenić stan Twojego wzroku i dobrać najlepszą metodę korekcji lub leczenia.

Nasze placówki to miejsca, w których łączymy doświadczenie specjalistów z nowoczesnym podejściem do pacjenta. Oferujemy również konsultacje dla dzieci – badamy wzrok najmłodszych w przyjaznej atmosferze, dbając o ich komfort i bezpieczeństwo.

Gdzie nas znajdziesz?

OneDayClinic to sieć nowoczesnych centrów okulistycznych i optycznych w kilku miastach Polski:

• Wrocław, ul. Strzegomska 199, 54-431 – nowoczesne centrum okulistyczne z szerokim zakresem badań i możliwością doboru markowych oprawek oraz szkieł okularowych (wizyty prywatne).
• Wrocław, Hala Tęcza, ul. Jerzego Bajana 1, 54-129 – idealne miejsce dla osób ceniących wygodę i szybki dostęp do specjalisty (wizyty prywatne).
• Opole, ul. Książąt Opolskich 32/1B, 45-006 – profesjonalna diagnostyka i duży wybór soczewek okularowych i kontaktowych (wizyty w ramach NFZ).
• Oleśnica, ul. 3 Maja 55, 56-400 – przyjazna atmosfera i kompleksowa opieka okulistyczna dla dorosłych i dzieci (wizyty w ramach NFZ).
• Gliwice, ul. Zwycięstwa 44, 44-100 – nowoczesne badania wzroku oraz możliwość dobrania okularów od renomowanych producentów (wizyty prywatne).
• Brzeg, ul. Wojska Polskiego 2, 49-306 – pełna diagnostyka i indywidualne podejście do pacjenta w komfortowych warunkach (wizyty w ramach NFZ).

Prywatny okulista i optyk w jednym miejscu

Wizyta w OneDayClinic to nie tylko badanie okulistyczne, ale także możliwość doboru odpowiednich szkieł i oprawek w tym samym miejscu. Współpracujemy z renomowanymi producentami, takimi jak Hoya czy Rodenstock, co gwarantuje najwyższą jakość korekcji wzroku. W naszych salonach znajdziesz również szeroki wybór modnych i markowych oprawek – od eleganckich modeli Gucci czy Chloe po sportowe i casualowe projekty Tommy Hilfiger i Guess.

Jeśli szukasz okulisty prywatnie i chcesz mieć pewność, że Twoje oczy trafią w dobre ręce – zapraszamy do OneDayClinic. Zadbamy o Twój wzrok kompleksowo i komfortowo, w nowoczesnych i przyjaznych pacjentom placówkach.

Artykuł Okulista prywatnie - profesjonalna opieka wzroku pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Nowoczesna diagnostyka narządu wzroku, w głównej mierze opierająca się na badaniach komputerowych wykorzystujących nowoczesną aparaturę, pozwala na wykonanie precyzyjnych pomiarów rogówki – części struktury oka, która jest równie unikalna jak odcisk palca. Dzięki zaawansowanemu technologicznie urządzeniu DNEye Scanner firmy Rodenstock możliwe jest zbadanie wzroku z niezwykłą dokładnością i dopasowanie okularów pozwalających cieszyć się pełnym potencjałem widzenia.

Czym jest DNEye Scanner?

DNEye Scanner to specjalistyczne urządzenie pomiarowe umożliwiające bardzo precyzyjne zbadanie wzroku i określenie parametrów oka mających wpływ na jakość widzenia. Pozwala na badanie aberrometrii i topografii, jak również na określenie parametrów, które dotychczas nie były brane pod uwagę, lecz mogą być wykorzystane do stworzenia idealnie dopasowanej soczewki okularowej, dającej możliwość najlepszego widzenia w każdej odległości. Badanie wzroku przy pomocy DNEye Scannera jest dwadzieścia pięć razy bardziej dokładne od zwykłego, tradycyjnego badania. Dostarczone przez niego precyzyjne parametry dotyczące budowy układu optycznego pozwalają stworzyć nowoczesne soczewki biometryczne.

Działanie DNEye Scannera

DNEye Scanner dokonuje niezwykle precyzyjnych pomiarów w sposób całkowicie zautomatyzowany. W przeciwieństwie do standardowych urządzeń pomiarowych, które rejestrują wyłącznie podstawowe wartości wady wzroku, a więc krótkowzroczność i dalekowzroczność, mierzy on także aberracje niskiego i wysokiego rzędu optycznego do bliży oraz do dali, uwzględniając czynnik akomodacji. Dokonując pomiaru oczu w kilku tysiącach punktów, DNEye Scanner określa:

• długość oka,
• moc i grubość rogówki,
• głębokość komory przedniej,
• głębokość komory tylnej,
• wielkość źrenicy,
• moc soczewki wewnętrznej. 

Na podstawie zebranych przez skaner danych biometrycznych stworzony zostaje indywidualny biometryczny model oka pacjenta. Następnie, z wykorzystaniem metody cyfrowego przenoszenia danych, jest on przekazywany bezpośrednio z DNEye Scannera do produkcji soczewek.

Jak wygląda badanie biometryczne oka z użyciem DNEye Scannera?

Badanie biometryczne oka z użyciem DNEye Scannera jest nieinwazyjne i całkowicie bezbolesne. Wiąże się z koniecznością przyłożenia twarzy do odpowiednio wyprofilowanej podpórki urządzenia i wpatrywania się we wskazany na ekranie punkt. Badanie wzroku przy pomocy DNEye Scannera trwa około 3–4 minut. Nie wymaga specjalnego przygotowania od pacjenta. W trakcie badania można zachowywać się naturalnie, nie występuje konieczność zaprzestania mrugania. Należy jedynie pozostawać w jednej, nieruchomej pozycji, nie wiąże się to jednak ze szczególnym dyskomfortem. Podczas badania wykonujący je specjalista zwraca uwagę na takie czynniki, jak:

• pozycja oczu w trakcie czytania,
• widoczność w różnych warunkach oświetleniowych, dziennych i nocnych,
• wygląd powierzchni rogówki (w celu identyfikacji ewentualnych nieprawidłowości),
• jasność oka (w celu wykrycia możliwych wczesnych objawów zaćmy),
• ciśnienie wewnątrz gałki ocznej, które - jeżeli osiąga wysokie wartości - może wskazywać na występowanie jaskry.

Natychmiast po zakończeniu badania pacjentowi zostają przedstawione jego wyniki, wraz z ich szczegółową analizą i interpretacją. Dzięki badaniu z użyciem DNEye Scannera możliwe jest określenie refrakcji dla małej i dużej źrenicy, której rozmiar ulega zmianie i jest zależny od takich czynników, jak jasność oświetlenia oraz odległość oglądanego obiektu. Im większa źrenica, tym większy negatywny wpływ aberracji na widzenie i wynikająca z niego różnica refrakcji. Minimalizację tego wpływu można osiągnąć poprzez dopasowanie korekcji sfero-cylindrycznej – optymalizację mocy w każdym punkcie soczewki okularowej na podstawie danych biometrycznych, z uwzględnieniem zależności od rozmiaru źrenicy i odległości od obiektu.

W jakim celu wykonuje się badanie z użyciem DNEye Scannera?

Badanie z użyciem DNEye Scannera wykonuje się w celu dokładnego zbadania rogówki i stworzenia jej mapy. Umożliwia ono wykrywanie różnorodnych chorób tej części gałki ocznej, w tym stożka rogówki, czyli postępującej choroby narządu wzroku, polegającej na ścienieniu rogówki i jej uwypukleniu w centralnej i okołocentralnej części. Badanie z użyciem DNEye Scannera w połączeniu z badaniem subiektywnym wykonywanym przez optometrystę lub okulistę, np. w Opolu, pozwala ponadto zaprojektować w pełni spersonalizowane soczewki okularowe. Unikalne punkty pomiarowe, w których oczy zostały zmierzone przez skaner, zostają odzwierciedlane na soczewkach tak, by uwzględnić najmniejsze odstępstwa w budowie oka. Dzięki temu użytkująca je osoba ma zapewnione widzenie w najwyższej rozdzielczości i może w stu procentach wykorzystać potencjał wzroku.

Zalety soczewek biometrycznych

W przeciwieństwie do dotychczasowych soczewek, które były produkowane na podstawie uśrednionych parametrów odpowiadających niewielkiemu odsetkowi światowej populacji, soczewki biometryczne są dopasowane do oka indywidualnego użytkownika z mikrometryczną dokładnością. Ich przewaga nad soczewkami wykonanymi na podstawie klasycznego badania jest zauważalna natychmiastowo. Soczewki biometryczne pozwalają bowiem na:

• wspaniałe odwzorowanie obrazu,
• lepszą jakość widzenia,
• wysoki kontrast,
• doskonałe nasycenie kolorów

i nie powodują dyskomfortu w trakcie ich noszenia. Soczewki uwzględniające indywidualne parametry układu optycznego danego użytkownika sprawdzają się w wypadku dużego astygmatyzmu oraz w sytuacjach, w których wskazane jest zastosowanie soczewki wieloogniskowej – relaksacyjnej lub progresywnej. Są ponadto nieocenione przy różnowzroczności, czyli wadzie optycznej dotykającej obydwie gałki oczne, sprawiającej, że obraz obserwowanego obiektu powstaje na siatkówce jednego oka w innej odległości niż na siatkówce oka drugiego. Powoduje ona występowanie zauważalnej różnicy w ostrości widzenia dla każdego z oczu i utrudnia mózgowi interpretację informacji dostarczanych przez narząd wzroku. Różnowzroczność obserwuje się zazwyczaj w spektrum tego samego typu wady wzroku, w niektórych wypadkach zdarza się jednak, że jedno oko jest krótkowzroczne, drugie zaś dalekowzroczne.

Kiedy zaleca się wykonanie badania z użyciem DNEye Scannera?

Wykonanie badania z użyciem DNEye Scannera zaleca się osobom:

• z wysokimi wadami wzroku,
• z dużym astygmatyzmem,
• z podejrzeniem różnowzroczności,
• z jaskrą lub jej podejrzeniem,
• które mają zalecenie od lekarza okulisty, by regularnie badać ciśnienie wewnątrz gałki ocznej,
• rozważającym poddanie się zabiegowi laserowej korekcji wzroku i chcącym zobaczyć, czy się do niego kwalifikują,
• mającym problem z adaptacją do szkieł okularowych progresywnych,
• mającym problem z adaptacją do szkieł okularowych z dużą mocą,
• noszącym wyłącznie soczewki kontaktowe z powodu złego samopoczucia przy noszeniu okularów.

Zalety poddania się biometrycznemu badaniu oka z użyciem DNEye Scannera

Dzięki poddaniu się badaniu oka z użyciem nowoczesnego aparatu pomiarowego, jakim jest DNEye Scanner, można dobrać soczewki okularowe, które:

• są dostosowane do indywidualnych potrzeb użytkownika,
• pozwalają na szybką adaptację,
• poprawiają ostrość widzenia na każdą odległość,
• znacznie poszerzają pole widzenia,
• zapewniają większą kontrastowość obrazu,
• poprawiają widzenie zmierzchowe,
• gwarantują płynne, dynamiczne i naturalne widzenie zharmonizowane z funkcjonowaniem wzroku.

Wykonanie biometrycznego badania oka pozwala ponadto wykrywać we wczesnym stadium choroby narządu wzroku, takie jak zaćma, jaskra czy też stożek rogówki, mogące upośledzać zdolność widzenia, a nawet prowadzić do całkowitej ślepoty.

Artykuł DNEye Scanner – na czym polega badanie biometryczne oka? pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Jaskra to poważna choroba oczu, która nieleczona może prowadzić do całkowitej, nieodwracalnej utraty zdolności widzenia. Zmaga się z nią ponad 70 milionów ludzi na całym świecie, a prawie dziesięć procent z nich jest z tego powodu niewidomych. W wypadku jaskry szczególnie istotne jest jej wczesne wykrywanie. W tym celu wykorzystywane są między innymi odpowiednie badania przesiewowe.

Czym są badania przesiewowe?

Badania przesiewowe umożliwiają wykrywanie chorób we wczesnym i tym samym najłatwiejszym do wyleczenia stadium. Przeprowadza się je wśród osób, które nie mają widocznych objawów schorzenia, dlatego istotne jest, by cechowały się wysoką czułością. Badania tego typu pozwalają na szybkie postawienie odpowiedniej diagnozy i wdrożenie stosownego leczenia. Dzięki nim możliwe jest również określenie ryzyka występowania danej choroby u pacjenta i podjęcie niezbędnych działań zapobiegawczych. Badania przesiewowe prezentują największą wartość w przypadku schorzeń poważnych, lecz uleczalnych, których wykrycie przed wystąpieniem pierwszych objawów może przynieść wymierne korzyści. Ich dodatni wynik oznacza zazwyczaj konieczność wykonania bardziej specjalistycznych testów, stosowanych w diagnostyce konkretnej choroby.

Dlaczego warto wykonywać badania przesiewowe?

Badania przesiewowe pozwalają na wykrycie choroby we wczesnym stadium rozwoju, umożliwiając tym samym szybkie postawienie właściwej diagnozy i wdrożenie stosownego leczenia. Dzięki temu daje się zapobiegać poważnym komplikacjom zdrowotnym w przyszłości. Zwiększa się również szansa na całkowite wyleczenie choroby.

Co wchodzi w skład badań przesiewowych?

Najczęściej wykonywanymi badaniami przesiewowymi są bez wątpienia morfologia i badanie ogólne moczu. Pozwalają one wykrywać liczne choroby i schorzenia dotykające różnorodne układy organizmu człowieka. Dokładny skład badań przesiewowych różni się jednak w zależności od tego u kogo i w jakim kierunku są one wykonywane. Przykładowo, u kobiet ciężarnych wykonuje się test PAPP-A, test potrójny, test zintegrowany oraz badanie ultrasonograficzne i genetyczne płodu, a u noworodków przeprowadza się przede wszystkim test słuchu, ocenę odruchów oraz badania laboratoryjne krwi. W wypadku profilaktyki narządu wzroku w skład badań przesiewowych wchodzą z kolei:

• badanie ostrości wzroku do dali i do bliży,
• badanie ruchomości mięśni gałek ocznych,
• badanie konwergencji,
• badanie widzenia stereoskopowego,
• test widzenia barw,
• badanie zeza ukrytego i jawnego.

Badania przesiewowe w diagnostyce jaskry

Badaniami przesiewowymi w kierunku jaskry, umożliwiającymi wstępną diagnostykę tej choroby narządu wzroku, są wywiad lekarski oraz badanie dna oka, pachymetria i tonometria.

Badanie dna oka

Badanie dna oka, znane również jako oftalmoskopia, fundoskopia lub wziernikowanie dna oka, polega na zajrzeniu w głąb narządu wzroku. Jest nieinwazyjne i całkowicie bezbolesne. Przed badaniem źrenice pacjenta zostają rozszerzone poprzez wpuszczenia do gałki ocznej kropli z atropiną. Następnie lekarz okulista wprowadza do nich strumień światła, który oświetla struktury znajdujące się na dnie oka – naczynia krwionośne, soczewkę oraz siatkówkę – i umożliwia ocenę ich stanu. Badanie dna oka może dostarczyć wielu istotnych informacji na temat stanu zdrowia narządu wzroku, a także ogólnego stanu organizmu. Pozwala wykrywać zmiany w gałce ocznej, mogące wskazywać na rozwój jaskry.

Pachymetria

Pachymetria to badanie pozwalające na ocenę grubości rogówki oka. Wyróżnia się jego dwa rodzaje: pachymetrię dotykową i bezdotykową. Pachymetria dotykowa polega na przykładaniu końcówki specjalistycznego urządzenia, zwanego pachymetrem ultradźwiękowym, do rogówki pacjenta. Badanie tego typu wykonuje się po uprzednim zakropleniu oczu pacjenta preparatem znieczulającym. W wypadku pachymetrii bezdotykowej nie występuje potrzeba podania znieczulania, badanie wykonywane jest bowiem bez dotykania gałki ocznej. Poddawany mu pacjent siada przed urządzeniem, zwanym pachymetrem laserowym, opierając czoło i brodę na specjalnej podpórce. Następnie musi przez kilka sekund powstrzymać się przed mruganiem i wykonywaniem innego rodzaju ruchów oczu, powiek oraz głowy. W czasie badania pacjent może widzieć błyski generowane przez urządzenie pomiarowe. Wyniki obu rodzajów pachymetrii dostępne są natychmiast.

Tonometria

Tonometria to badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Wyróżnia się cztery jego typy:

• konturowy, uwzględniający różnice w budowie i grubości rogówki, wykonywany przy użyciu minimalnie zniekształcającego rogówkę w trakcie badania tonometru PASCAL,
• aplanacyjny, wykonywany po znieczuleniu oka i wybarwieniu filmu łzowego poprzez zaaplikowanie fluoresceiny, z wykorzystaniem tonometru Goldmanna, czyli urządzenia, które pozwala zmierzyć siłę niezbędną do spłaszczenia powierzchni rogówki,
• wgłobieniowy, przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym, z wykorzystaniem tonometru Schiøtza, czyli urządzenia pozwalającego ocenić opór rogówki pod wpływem siły nacisku, zależny od ciśnienia śródgałkowego,
• bezkontaktowy, wykorzystujący sprężone powietrze do spłaszczania rogówki i niewymagający zastosowania znieczulenia.

Jaskra – charakterystyka choroby

Jaskra jest poważną chorobą oczu powodującą zanik nerwu wzrokowego. Rozwija się powoli i przez długi czas może być trudno ją rozpoznać. Pierwsze objawy jaskry to przede wszystkim:

• męczliwość oczu,
• pogorszenie jakości wzroku,
• zmiany widzenia peryferyjnego,
• trudności z czytaniem,
• zaczerwienienie oka.

W zaawansowanym stadium choroby pojawiają się takie objawy, jak:

• widzenie tunelowe, w którym tylko centralny obraz widziany jest wyraźnie, a obrazy po bokach są zniekształcone lub całkowicie nieobecne,
• widzenie aureoli wokół źródeł światła,
• ból oka,
• nudności i wymioty.

Wyróżnia się pięć rodzajów jaskry. Są to:

• jaskra pierwotna z otwartym kątem przesączania,
• jaskra z zamkniętym kątem przesączania,
• jaskra z prawidłowym ciśnieniem wewnątrzgałkowym,
• jaskra wtórna, 
• jaskra wrodzona.

Dlaczego warto jak najszybciej rozpocząć leczenie jaskry?

Zmiany wywołane jaskrą są nieodwracalne i mogą doprowadzić do całkowitej utraty wzroku. Leczenie tej choroby sprowadza się do hamowania jej progresji i zapewnienia jak największej użyteczności narządu wzroku. Polega przede wszystkim na obniżeniu ciśnienia wewnątrzgałkowego do poziomu pozwalającego na zatrzymanie lub maksymalne spowolnienie postępu zmian chorobowych. W leczeniu jaskry, np. we Wrocławiu, wykorzystuje się leczenie farmakologiczne, polegające na podawaniu leków zwężających źrenice, przede wszystkim hipotensyjnych kropli do oczu, zawierających takie substancje czynne, jak beta-blokery, inhibitory anhydrazy węglanowej, prostaglandyny, sympatykomimetyki oraz pilokarpina. Umożliwiają one szersze otwarcie kąta przesączania i większy odpływ cieczy wodnistej, co przekłada się na obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. W wypadku bardziej zaawansowanych zmian chorobowych terapia jaskry może wymagać wdrożenia leczenia operacyjnego. Do najczęściej przeprowadzanych zabiegów należą:

• trabekulektomia, polegająca na wycięciu fragmentów kąta przesączania,
• trabekuloplastyka, czyli laserowe udrażnianie otworków beleczkowania w celu ułatwienia odpływu płynu,
• kanaloplastyka, polegająca na poszerzenie kanału Schlemma w kącie przesączania.

W leczeniu jaskry z zamkniętym kątem przesączania zastosowanie znajduje irydotomia laserowa, sprowadzająca się do przecięcia tęczówki laserem, z kolei przy jaskrze wrodzonej przeprowadza się zazwyczaj goniotomię, która polega na przecięciu kąta przesączania. Szybkie postawienie właściwej diagnozy i natychmiastowe rozpoczęcie leczenia pozwala zatrzymać rozwój jaskry we wczesnym stadium. Tym samym pacjent dotknięty tą chorobą jest w stanie zachować zdolność widzenia. W celu zadbania o narząd wzroku warto więc wykonywać badania przesiewowe wzroku przynajmniej raz na dwa lata. Osoby z grupy podwyższonego ryzyka powinny odwiedzać gabinet okulistyczny nawet częściej, bo raz do roku.

Artykuł Jak wcześnie wykryć jaskrę? Skuteczne badania przesiewowe pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Terapia widzenia, zwana także terapią optometryczną oraz rehabilitacją wzroku, służy zwiększeniu komfortu życia pacjenta. Jej celem są usprawnienie działania układu wzrokowego oraz poprawa akomodacji, koordynacji wzrokowo-ruchowej i sprawności widzenia przestrzennego. Terapię widzenia można wdrożyć u pacjentów w każdym wieku, największą skuteczność przynosi jednak u dzieci. Na czym polega terapia widzenia i jaki ma wpływ na narząd wzroku? Kiedy warto zapisać na nią dziecko?

Na czym polega terapia widzenia?

Terapia widzenia stanowi narzędzie wykorzystywane w celu uzyskania poprawy jakości widzenia i zwiększenia komfortu w codziennym życiu. Znajduje zastosowanie u pacjentów zmagających się z wadami wzroku i doświadczających zaburzeń widzenia innego rodzaju.  Aby terapia widzenia była skuteczna, powinna być prowadzona przez trzech współpracujących ze sobą specjalistów – lekarza okulistę, ortoptystę i optometrystę. Jej efektywność jest uzależniona od postawienia dokładnej diagnozy oraz ścisłej kooperacji na linii pacjent–terapeuta. Terapia widzenia posługuje się różnorodnymi metodami, których celem jest usprawnienie funkcji wzrokowej oraz leczenie niektórych schorzeń oczu. Do najczęściej wykorzystywanych należą ćwiczenia wzrokowe, korekta refrakcji, korekta nieprawidłowego ustawienia oczu oraz reedukacja widzenia przestrzennego.

Ćwiczenia wzrokowe

Ćwiczenia wzrokowe służą wzmocnieniu mięśni oczu, zwiększeniu elastyczności soczewki i poprawie koordynacji ruchowej. Mogą być stosowane w przypadku krótkowzroczności, nadwzroczności, astygmatyzmu oraz zeza i innych zaburzeń narządu wzroku. Wyróżnia się:

• ćwiczenia stymulujące harmonijne współdziałanie półkul mózgowych,
• ćwiczenia widzenia centralnego i peryferyjnego,
• ćwiczenia funkcji wzrokowych,
• ćwiczenia akomodacji,
• ćwiczenia mięśni gałek ocznych,
• ćwiczenia służące rozwijaniu koordynacji wzrokowo-ruchowej i wzrokowo-słuchowej,

a także naukę świadomego patrzenia. Dzięki ćwiczeniom tego typu u dzieci można zaobserwować pobudzenie czynności wyższych ośrodków mózgowych odpowiadających za wrażenia wzrokowe i ruchy gałek ocznych. Kładą one bowiem nacisk na percepcję oczną, interpretację mózgową obrazu, ruchy mięśni gałkoruchowych oraz kontrolujące je ośrodki mózgowe i są skuteczne w reedukacji małego pacjenta. Ćwiczenia wzrokowe dzielą się na wykonywane w gabinecie terapeutycznym i przeznaczone do samodzielnego wykonywania w domu.

• Ćwiczenia wzrokowe wykonywane w gabinecie terapeutycznym

Ćwiczenia wzrokowe wykonywane w gabinecie terapeutycznym są przeprowadzane pod okiem specjalisty. Trwają zwykle od 30 do 60 minut. O ich częstotliwości i długości decyduje przede wszystkim rodzaj problemu okulistycznego, z jakim pacjent zgłosił się na terapię widzenia. Ćwiczenia wzrokowe wykonywane w gabinecie terapeutycznym często zakładają wykorzystanie specjalistycznych narzędzi, takich jak wektogram, pryzmat, tranaglif czy też cheiroskop.

• Ćwiczenia wzrokowe przeznaczone do samodzielnego wykonywania w domu

Zestaw ćwiczeń wzrokowych przeznaczonych do samodzielnego wykonywania w domu,  w zależności od zaleceń specjalisty powinien być realizowany codziennie lub kilka razy w tygodniu. Na skuteczność tej metody terapii widzenia duży wpływ mają sumienność i systematyczność.

Korekta refrakcji

Jeżeli dziecko cierpi z powodu takich wad wzroku, jak krótkowzroczność, nadwzroczność czy też astygmatyzm, terapia widzenia może polegać na korekcji refrakcji z wykorzystaniem właściwie dobranych okularów korekcyjnych lub soczewek kontaktowych, które pozwalają uzyskać ostrość widzenia.

Korekta nieprawidłowego ustawienia oczu

Korekta nieprawidłowego ustawienia oczu jest metodą terapii widzenia wykorzystywaną w zaburzeniach układu motorycznego oczu oraz przy amblyopii. W wypadku zeza stosowana jest terapia z użyciem specjalnych soczewek pryzmatycznych, poprawiających zdolność skupiania obrazów. Leczenie leniwego oka wymaga z kolei systematycznego, ukierunkowanego treningu wzrokowego, którego celem jest wzmocnienie funkcji osłabionego oka.

Reedukacja widzenia przestrzennego

Reedukacja widzenia przestrzennego to metoda terapii widzenia wykorzystywana w leczeniu pacjentów zmagających się z zaburzeniami orientacji przestrzennej i trudnościami w prawidłowej ocenie odległości.

Jak przebiega planowanie terapii widzenia dla dziecka?

Terapia widzenia musi być dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta. Jej właściwe zaplanowanie wymaga odbycia wizyty u specjalisty i wykonania szeregu badań, przede wszystkim:

• badania i oceny ostrości wzroku do dali i bliży,
• badania ruchomości gałek ocznych,
• badania koordynacji wzrokowo-ruchowej,
• badania sprawności i zakresu akomodacji oka,
• badania dna oka i fiksacji,

a także diagnostyki i określenia typu zeza.

Ile trwa terapia widzenia?

To, ile trwa terapia widzenia, zależy od indywidualnych uwarunkowań pacjenta. Wpływ na jej długość mają między innymi stopień i rodzaj zaburzenia wzroku, tempo czynionych postępów, osobiste potrzeby oraz wiek poddawanego terapii człowieka. Osoby zmagające się z łagodnymi zaburzeniami są w stanie zaobserwować pożądane efekty terapeutyczne już po upływie od jednego do dwóch miesięcy. W wypadku zaburzeń cięższych osiągnięcie poprawy funkcji wzrokowych zajmuje znacznie więcej czasu i wymaga od pacjenta dużych pokładów cierpliwości. Ostatecznie rehabilitacja narządu wzroku może więc trwać od kilku tygodni do nawet kilku lat. Proces ten jest wysoce zindywidualizowany i nie sposób jednoznacznie określić ilości godzin potrzebnych do osiągnięcia poprawy w zakresie widzenia.

Wpływ terapii widzenia na wzrok dziecka

Celem terapii widzenia jest rozwój, rehabilitacja i poprawa wybranych funkcji wzrokowych. U poddanych niej dzieci można zaobserwować zwiększenie działania korekcyjnego okularów i pryzmatów oraz skuteczności farmakoterapii stosowanej przy niektórych zaburzeniach i chorobach narządu wzroku. Terapia widzenia pozwala ponadto uzyskać lepsze efekty leczenia operacyjnego. Dzięki rehabilitacji wzroku u dzieci dochodzi do poprawy ostrości widzenia oraz rozwoju zdolności do skupienia uwagi. W efekcie pozwala ona usunąć trudności w czytaniu i rozumieniu tekstu, co prowadzi do lepszych wyników w nauce.

Kiedy warto rozpocząć terapię widzenia u dziecka?

Na rozpoczęcie terapii widzenia warto się zdecydować w sytuacji, gdy dziecko:

• zezuje na jedno lub dwoje oczu,
• męczy się przenoszeniem uwagi wzrokowej między dalą a bliżą,
• mruży oczy,
• ma tendencję do zamykania lub przymykania jednego oka przy patrzeniu,
• przechyla głowę na bark,
• skarży się na pieczenie i nadmierne łzawienie oczu,
• często pociera oczy,
• przybliża przedmioty do oczu i podchodzi blisko do ekranu telewizora,
• ma trudności z czytaniem,
• ma problemy z nauką chodzenia i schodzenia po schodach oraz jazdy na rowerze,
• podczas czytania lub pisania gubi litery, cyfry i fragmenty słów bądź przestawia ich kolejność,
• podczas pisania nie mieści się w liniaturze lub używa pisma lustrzanego,
• ma trudności z koncentracją,
• wykazuje niechęć do rysowania i malowania,
• jest nadwrażliwe na światło,
• ma zaburzenia psychoruchowe.

Rehabilitację wzrokową poleca się również małym pacjentom, u których występuje dwojenie obrazu, bóle głowy i oczu, a także zaburzenia ruchów gałek ocznych, szczególnie ruchu zbieżnego, do nosa. Terapię widzenia warto ponadto rozpocząć u dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz diagnozowanych w kierunku opóźnienia w rozwoju psychopedagogicznym i zaburzeń w nauce, takich jak dysleksja, dyskalkulia oraz dysgrafia. Należy pamiętać, że im szybciej wdroży się leczenie, tym większe jest prawdopodobieństwo całkowitego wyeliminowania problemu.

Artykuł Kiedy warto zapisać dziecko na terapię widzenia? pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Badanie OCT, znane również jako optyczna koherentna tomografia dna oka, to nowoczesne badanie z grupy badań obrazowych, pozwalające na dokonanie oceny stanu narządu wzroku. Umożliwia ono uzyskanie modelu przekroju tkanki oraz dokładny pomiar grubości siatkówki, czym wyróżnia się na tle innych badań diagnostycznych, które dają wyłącznie obraz powierzchni gałki ocznej. Optyczna koherentna tomografia oka jest w pełni bezinwazyjna, co niewątpliwie stanowi jedną z jej największych zalet. Ta cecha OCT sprawia, że badanie to może zastąpić angiografię fluoresceinową, wiążącą się z koniecznością dożylnej aplikacji kontrastu.

Kiedy wykonuje się OCT oka?

Badanie OCT oka wykonywane jest przede wszystkim w:

• diagnostyce schorzeń siatkówki,
• rozpoznawaniu i leczeniu jaskry,
• profilaktyce i diagnostyce zmian chorobowych plamki żółtej.

Przebieg OCT

Badanie okulistyczne OCT wykorzystuje skaning optyczny. Jest nieinwazyjne i bezbolesne, nie wymaga też od pacjenta żadnego poprzedzającego wizytę w gabinecie lekarskim przygotowania. Na około 15-20 minut przed przystąpieniem do badania lekarz okulista zakrapia oczy pacjenta specjalnymi kroplami rozszerzającymi źrenice. Są to najczęściej preparaty, których składnikiem czynnym jest atropina. Dzięki rozszerzonym źrenicom lekarz specjalista ma możliwość dokonania dokładnych oględzin dna oka oraz plamki żółtej. W celu rozpoczęcia badania pacjent sadzany jest naprzeciwko aparatu diagnostycznego i proszony o oparcie głowy na specjalnej podpórce oraz zaniechanie wykonywania jakichkolwiek ruchów. Następnie przeprowadzający diagnostykę lekarz okulista obserwuje na ekranie dno oka i rejestruje przekrój wybranych elementów. Badanie OCT trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut. Po jego zakończeniu pacjent w niedługim czasie może wrócić do normalnego funkcjonowania.

Odczytanie wyników badania

Celem optycznej koherentnej tomografii dna oka jest ocena morfologii gałki ocznej. Przeprowadzający czynności diagnostyczne lekarz okulista odnotowuje wszelkie zmiany w obrębie przekroju oka oraz jego struktur. Wynik badania wskazuje ewentualne odchylenia od normy wzorcowej i umieszcza je na skali, na której wyodrębnione są trzy obszary:

• zielony, oznaczający normę,
• żółty, wskazujący wartości graniczne,
• czerwony, wskazujący na nieprawidłowości.

Na wydruku z badania widoczna jest przebiegająca przez wymienione obszary czarna linia. Wskazuje ona aktualny stan zdrowia narządu wzroku pacjenta. W tym miejscu należy zaznaczyć, że nie każdy wynik OCT poniżej normy stanowi powód do niepokoju. Pacjent powinien powstrzymać się od samodzielnej interpretacji odczytów i nie wyciągać pochopnych wniosków. Analizę wyników optycznej koherentnej tomografii dna oka należy pozostawić specjalistom. Po ich odczytaniu zdecydują oni o dalszym postępowaniu – zlecą obserwację i regularne kontrole okulistyczne lub przeprowadzenie dodatkowych badań, bądź, jeżeli zajdzie taka potrzeba, wdrożą stosowne leczenie.

Co można sprawdzić dzięki OCT oka?

Badanie OCT oka jest niezwykle dokładne. Jego precyzja jest porównywalna do mikroskopowej analizy wycinka tkanki pozyskanego drogą biopsji. Dzięki OCT możliwe jest dokonanie analizy współczynnika odbicia światła od poszczególnych warstw siatkówki. Pozwala to na sprawdzenie zarówno przedniej, jak i tylnej części gałki ocznej, i wykrycie zachodzących w nich zmian chorobowych. Optyczna koherentna tomografia oka umożliwia również przeprowadzenie dogłębnej analizy kondycji tarczy nerwu wzrokowego i ocenę wielkości uszkodzenia znajdujących się w nim włókien. Poprzez wykonanie OCT oka można zdiagnozować:

• zmiany grubości siatkówki,
• zmiany jaskrowe,
• nowotwory narządu wzroku,
• różnorodne choroby siatkówki oka,
• makulopatię cukrzycową,
• idiopatyczne teleangiektazje,
• zapalenia błony naczyniowej oka.

Badanie to pozwala również sprawdzić stan plamki żółtej. Dzięki niemu udaje się wykryć ewentualne obrzęki, takie jak obrzęk torbielowaty, oraz zwyrodnienie plamki, znane jako AMD. Schorzenie to dotyka zwykle osób po pięćdziesiątym roku życia. W jego przebiegu dochodzi do powstania zmian chorobowych w siatkówce, przede wszystkim druzów i przegrupowań barwnika. Badanie OCT sprawdza się przede wszystkim jako metoda kontrolna w wypadku wysiękowej postaci AMD, wymagającej zastosowania terapii doszklistkowej, która musi być prowadzona do końca życia pacjenta.

Zalecenia do wykonania OCT

Wykonanie badania OCT oka zalecane jest osobom, u których zdiagnozowano lub podejrzewa się występowanie:

• obrzęku plamki żółtej,
• otworu w plamce żółtej,
• związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej,
• zwłóknienia przedplamkowego,
• makulopatii cukrzycowej,
• centralnej retinopatii surowiczej.

Optyczną koherentną tomografię dna oka wykonuje się również u osób ze zdiagnozowaną cukrzycą. Zalecenie to wynika z występującego w wypadku tych pacjentów zwiększonego ryzyka utraty wzroku. Badanie OCT powinno się również przeprowadzić u osób:

• z nadciśnieniem tętniczym,
• z wadami wzroku, przede wszystkim wysoką krótkowzrocznością,
• cierpiących z powodu nawracających migren,
• odczuwających ucisk na gałkę oczną,
• odczuwających ból gałki ocznej,
• u których daje się zaobserwować wytrzeszcz oczu.

Zalecenie do wykonania optycznej koherentnej tomografii dna oka stanowią ponadto nietypowe doznania wzrokowe – nagłe błyski, zaćmienia, mroczki, zawężenie pola widzenia, a także podwójne widzenie – mogące wskazywać na występowanie zaburzeń w obrębie siatkówki. Badanie OCT oka przeprowadzane jest również profilaktycznie u kobiet w trzecim trymestrze ciąży, jeżeli posiadają one dużą wadę wzroku, oraz u osób w podeszłym wieku, szczególnie jeśli występuje u nich wysokie ryzyko rozwoju jaskry.

Kto wykonuje OCT oka?

OCT oka wykonuje lekarz okulista posiadający odpowiednią wiedzę oraz przeszkolenie pozwalające mu na obsługę wykorzystywanego przy badaniu specjalnego aparatu. Urządzenie to umożliwia dokonanie dokładnych oględzin zarówno przedniej, jak i tylnej części gałki ocznej wraz z plamką żółtą. Przy pomocy aparatu do badania OCT lekarz okulista kieruje do wnętrza oka wiązkę światła, która przenika przez struktury gałki ocznej bądź jest przez nie odbijana. Specjalista następnie obserwuje na monitorze utworzony dzięki badaniu obraz oka i jest w stanie wyciągnąć odpowiednie wnioski w celu ostatecznego postawienia diagnozy.

Gdzie można zrobić OCT?

Badanie OCT oka można zrobić w wybranych gabinetach okulistycznych. We Wrocławiu optyczna koherentna tomografia dna oka wykonywana jest w OneDayClinic przy ul. Strzegomskiej – w pełni rozwiniętej, kompleksowej placówce, zapewniającej dostęp do najlepszych specjalistów z dziedziny okulistyki i optometrii.

Nieinwazyjność badania OCT oka sprawia, że powrót do normalnego funkcjonowania następuje bardzo szybko po zakończeniu czynności diagnostycznych. Pacjenci muszą mieć jednak świadomość, że w wyniku podania kropli rozszerzających źrenice będą doświadczać zwiększonej wrażliwości na bodźce wzrokowe, przede wszystkim światło, i ogólnego pogorszenia widzenia. Objawy te ustępują po kilku godzinach, do tego czasu jednak czytanie i wykonywanie innych czynności wymagających precyzji widzenia jest znacznie utrudnione, a w wielu wypadkach wręcz niemożliwe. Ze względów bezpieczeństwa pacjenci powinni więc udać się na badanie OCT z osobą towarzyszącą.

Artykuł OCT oka – kto i kiedy powinien wykonać to badanie? pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Angiografia fluoresceinowa, zwana także fluoroangiografią, to obrazowanie dna oka umożliwiające zaobserwowanie zmian zachodzących w naczyniach krwionośnych gałki ocznej. Wykorzystywana jest powszechnie w diagnostyce chorób siatkówki oka. Na czym polega angiografia? Jakie są wskazania do wykonania tego badania i jak się do niego przygotować? 

Angiografia fluoresceinowa (AF) – specjalistyczne badanie okulistyczne

Angiografia fluoresceinowa to badanie polegające na dożylnym podaniu pacjentowi fluoresceiny, czyli środka cieniującego, a następnie wykonaniu serii fotografii dna oka lub tęczówki. Pozwala na ocenę stanu nabłonka barwnikowego oraz naczyń krwionośnych siatkówki, które w zwykłym badaniu oka, przeprowadzonym z użyciem oftalmoskopu, pozostają niewidoczne. Dzięki podanemu przed badaniem AF kontrastowi, na wykonanych w czasie czynności diagnostycznych zdjęciach gałki ocznej uwidocznione zostają przecieki wskazujące na wystąpienie nieprawidłowości. Są to przede wszystkim zmiany chorobowe, blokady w przepływie krwi oraz nieprawidłowe substancje i barwniki, takie jak ciała obce, krwawe wybroczyny czy też nadmiar melaniny. 

Przeczytaj także: Na czym polega badanie OCT?

Wskazania do badania angiografii fluoresceinowej

Badanie oka z kontrastem wykorzystywane jest w diagnostyce różnorodnych chorób i schorzeń narządu wzroku. 

Retinopatia surowicza środkowa 

Retinopatia surowicza środkowa to miejscowe odwarstwienie siatkówki, spowodowane ogniskowym uszkodzeniem nabłonka barwnikowego. Badanie AF pozwala wykryć ognisko odwarstwienia, które, dzięki podanemu wcześniej kontrastowi, przyjmuje na zdjęciach postać hiperfluorescencyjnego płomienia świecy. 

Zwyrodnienie plamki żółtej 

Badanie angiograficzne stosowane jest w diagnostyce zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem. Choroba ta może przybierać jedną z dwóch postaci – suchą lub wysiękową. Angiografia oka pozwala wykryć ognisko zaniku nabłonka barwnikowego i naczyń włosowatych naczyniówki w suchej postaci zwyrodnienia plamki żółtej oraz miejsce odwarstwienia nabłonka barwnikowego od naczyniówki w postaci wysiękowej. 

Samoistna torbiel plamkowa 

Przeprowadzenie badania oka z kontrastem wskazane jest także w celu rozpoznania samoistnej torbieli plamkowej, czyli zwyrodnienia starczego siatkówki poprzedzającego wystąpienie otworu w plamce. Dzięki angiografii zmiany chorobowe są widoczne na zdjęciach oka. Przybierają formę ogniska hiperfluorescencji otoczonego poświatą hipofluorescencji. 

Choroby dystroficzne plamki żółtej

Angiografia fluoresceinowa stanowi podstawową metodę diagnostyczną w wypadku chorób dystroficznych plamki żółtej – choroby Stargardta i fundus flavimaculatus. Dzięki badaniu możliwe jest wskazanie miejsc, w których doszło do zaniku nabłonka barwnikowego i odsłonięcia naczyń włosowatych naczyniówki. Na zdjęciach dna oka jawią się one jako drobne ogniska hiperfluorescencji, usytuowane w obszarze plamki, wokół dołka środkowego. W zaawansowanej postaci choroby na skutek badania AF uwidoczniony zostaje obraz tak zwanego wolego oka, który powstaje na skutek połączenia się kilku drobnych ognisk zmian chorobowych w jedno. 

Retinopatia 

Angiografia oka wskazana jest w celach diagnostycznych przy podejrzeniu retinopatii cukrzycowej i nadciśnieniowej. Badanie z kontrastem pozwala zlokalizować nowe, niewłaściwe naczynia i zobrazować obszary niedokrwienia. Umożliwia to postawienie odpowiedniej diagnozy, monitorowanie postępów choroby, a także podjęcie decyzji o sposobie leczenia. 

Wskazaniem do wykonania angiografii fluoresceinowej są również zapalenia i nowotwory siatkówki, a także zakrzepy, zatory i zapalenia jej naczyń oraz inne anomalie, między innymi naczyniakowatość oraz naczyniaki występujące w chorobie Coatsa. Badanie AF przeprowadzane jest ponadto w celach kontrolnych, przed wybranymi procedurami medycznymi i zabiegami chirurgicznymi, takimi jak na przykład laseroterapia. Angiografię fluoresceinową można wykonać w przychodniach OneDayClinic – sieci nowoczesnych klinik optyczno-okulistycznych z oddziałami we Wrocławiu, Oleśnicy, Opolu, Gliwicach oraz czeskiej Ostrawie.

Jak przygotować się do badania?

W ramach przygotowania się do badania dna oka z kontrastem pacjent powinien udzielić szczerych i wyczerpujących odpowiedzi na pytania stawiane przez lekarza podczas wywiadu medycznego. Pytania te dotyczą przede wszystkim: 

• alergii, 
• chorób układu krążenia, 
• chorób płuc, 
• stosowanych leków, w tym beta-blokerów, podawanych do worka spojówkowego przy takich chorobach, jak na przykład jaskra. 

Podanie fluoresceiny może powodować przejściowe mdłości, a w niektórych wypadkach nawet wymioty. By uniknąć nieprzyjemnych sytuacji, pacjent powinien powstrzymać się przed jedzeniem przez przynajmniej kilka godzin przed badaniem. Z uwagi na fakt, że angiografia oka wykonywana jest przy maksymalnie rozszerzonych źrenicach, co pogarsza widzenie i może powodować światłowstręt, zaleca się, by pacjent posiadał ze sobą okulary przeciwsłoneczne, a po badaniu powstrzymał się od prowadzenia pojazdów mechanicznych. 

Jak przebiega badanie AF? 

Przed badaniem angiograficznym pacjentowi podawany jest dożylnie kontrast zwany fluoresceiną oraz środek powodujący rozszerzenie źrenic. Następnie sadzany jest on przed kamerą do wykonywania zdjęć dna oka. Podczas badania pacjent musi opierać głowę i brodę na podpórkach i patrzeć przed siebie. Nie może się on poruszać i zmieniać pozycji głowy. Nawet najmniejszy ruch powoduje bowiem utratę ostrości otrzymywanego obrazu. Ze względu na ryzyko wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego fluoresceinę podaje się w warunkach umożliwiających resuscytację, a pacjenta monitoruje się przed, w trakcie, a także przez co najmniej 30 minut po wykonaniu angiografii. Jeżeli u pacjenta wcześniej występowały reakcje uczuleniowe na fluoresceinę, a przeprowadzenie badania AF jest niezbędne, nad jego przebiegiem czuwa anestezjolog. Może on zdecydować o podaniu przed kontrastem leku zabezpieczającego przed reakcjami alergicznymi. 

Czy angiografia jest bolesna?

Angiografia fluoresceinowa nie jest bolesna. Pewien dyskomfort i dolegliwości bólowe może jednak wywołać dożylne podanie kontrastu, szczególnie jeżeli w wyniku niewłaściwego podania dostał się on poza żyłę. 

Możliwe powikłania występujące w trakcie badania lub po nim 

Wszystkie ewentualne powikłania po angiografii fluoresceinowej dotyczą reakcji organizmu na środek kontrastujący. Substancja ta może wywołać u niektórych pacjentów nudności oraz ogólne gorsze samopoczucie. Zdarzają się również omdlenia, świąd oraz uczucie dyskomfortu w brzuchu. Dolegliwości tego typu pojawiają się jednak u niewielkiej grupy osób – średnio u około 2–4% wszystkich poddawanych badaniu pacjentów. W następstwie angiografii oka dochodzi do żółtego zabarwienia skóry oraz moczu, które ustępuje odpowiednio po upływie 6–12 oraz 24–36 godzin od badania. Fluoresceina może wpływać na niektóre wyniki badań krwi i moczu, dlatego warto powstrzymać się przed ich wykonaniem przez przynajmniej 4 dni od przeprowadzenia angiografii. Pacjenci powinni również pamiętać, że środek kontrastujący może prowadzić do błędnej interpretacji wyników badań radiologicznych, przez co nie jest zalecane ich wykonanie przez pierwszych 36 godzin po badaniu AF. 

Przeczytaj także: Cukrzyca a wzrok – przyczyny pogarszającego się wzroku w cukrzycy

Przeciwwskazania do wykonania angiografii fluoresceinowej

Przed angiografią oka pacjent powinien przejść badania zarówno okulistyczne, jak i ogólne. Pozwoli to wykluczyć występowanie ewentualnych przeciwwskazań do przeprowadzenia diagnostyki. Są nimi przede wszystkim: 

• uczulenie na fluoresceinę, 
• inne alergie, w tym uczulenie na leki i jodowe środki kontrastowe, 
• wysokie ciśnienie tętnicze krwi, 
• zaburzenia rytmu serca, 
• niedawno przebyty zawał serca,
• niewydolność nerek, 
• skaza krwotoczna, 
• ciąża i karmienie piersią. 

Ze względów bezpieczeństwa, przed wykonaniem badania angiograficznego każdy pacjent jest zobligowany do poinformowania lekarza o wszystkich posiadanych alergiach i przyjmowanych lekach. 

Artykuł Angiografia fluoresceinowa (AF) – jak przebiega badanie dna oka? pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Wprowadzenie

Współczesna okulistyka dysponuje zaawansowanymi narzędziami
diagnostycznymi, które umożliwiają skuteczne rozpoznawanie i leczenie
różnorodnych chorób narządu wzroku. Jednym z takich nowoczesnych narzędzi jest
tomograf siatkówkowy, dzięki któremu możliwe jest przeprowadzenie badania OCT.
Badanie to pozwala na szybkie i dokładne wykrywanie zmian w obrębie dna oka.
Warto wiedzieć, na czym polega badanie OCT, kiedy warto je wykonać i jak się do
niego przygotować.

Czym jest OCT?

Badanie OCT (optyczna koherentna tomografia dna oka) to nowoczesna metoda diagnostyczna, która umożliwia szczegółową ocenę narządu wzroku. W przeciwieństwie do innych metod, które przedstawiają jedynie obraz powierzchni oka, OCT pozwala na uzyskanie modelu przekroju tkanki oraz precyzyjny pomiar grubości siatkówki. To badanie obrazowe umożliwia lekarzowi obejrzenie zarówno przedniej, jak i tylnej części gałki ocznej, w tym plamki żółtej, która znajduje się w tylnej części oka.

Co ważne, optyczna koherentna tomografia dna oka jest badaniem bezinwazyjnym, co sprawia, że może zastąpić bardziej inwazyjne procedury, takie jak angiografia fluoresceinowa, wymagająca podania dożylnego kontrastu.

Jak wygląda badanie OCT oka? Przebieg badania OCT

Badanie OCT jest nowoczesną metodą diagnostyczną, która wykorzystuje skaning optyczny. Przed badaniem, na około 15-20 minut, pacjentowi zakrapia się oczy kroplami rozszerzającymi źrenice, co ułatwia lekarzowi dokładne zbadanie dna oka, w tym plamki żółtej. W trakcie badania pacjent siedzi naprzeciwko aparatu diagnostycznego, opierając głowę na specjalnej podpórce, i pozostaje nieruchomy, co pozwala specjalistom obserwować i rejestrować przekrój wybranych elementów dna oka. Badanie trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut, jest całkowicie bezkontaktowe, bezinwazyjne i bezbolesne.

Co wykrywa badanie OCT? Zastosowanie i zalety badania OCT oka

Badanie oczu OCT cechuje się niezwykłą precyzją, porównywalną do mikroskopowej analizy pobranego operacyjnie wycinka tkanki. Pozwala na dokładną analizę współczynnika odbicia światła od poszczególnych warstw siatkówki, co umożliwia wczesne wykrycie zmian zarówno w przedniej, jak i tylnej części gałki ocznej.

Badanie OCT jest wykorzystywane do wykrywania jaskry, zmian grubości siatkówki oraz zwyrodnień plamki żółtej, a także do analizy kondycji tarczy nerwu wzrokowego.

Profilaktycznie badanie OCT plamki i siatkówki zaleca się szczególnie osobom starszym, u których ryzyko rozwoju jaskry jest większe.

OCT oka – jak się przygotować?

Badanie OCT nie wymaga szczególnych przygotowań ze strony pacjenta. Trwa krótko i umożliwia szybki powrót do normalnych aktywności. Jedynym dyskomfortem może być zwiększona wrażliwość na światło oraz pogorszenie widzenia spowodowane kroplami rozszerzającymi źrenice, co może utrudniać wykonywanie precyzyjnych czynności.

Z tego względu zaleca się, aby na badanie OCT udać się z osobą towarzyszącą lub skorzystać z taksówki, ponieważ prowadzenie pojazdu bezpośrednio po badaniu nie jest wskazane.

Kiedy należy wykonać badanie OCT oka? Wskazania do wykonania badania OCT

Badanie OCT oka należy wykonać w diagnostyce schorzeń siatkówki oraz w procesie rozpoznania i leczenia jaskry – choroby, w której przebiegu może dojść do całkowitej i nieodwracalnej utraty wzroku. Dzięki tomografii oka możliwa jest ocena wielkości uszkodzenia włókien nerwu wzrokowego powstałego na skutek jaskry. OCT plamki żółtej powinno być ponadto wykonane przy profilaktyce i diagnostyce zmian chorobowych tej niezwykle istotnej dla procesu widzenia części dna oka. Wśród wskazań do wykonania badania OCT należy wymienić przede wszystkim:

• obecność otworu w plamce,
• obrzęk plamki,
• zwyrodnienie plamki związane z wiekiem,
• zwłóknienie przedplamkowe,
• makulopatię cukrzycową,
• centralną retinopatię surowiczą.

Kto Powinien Regularnie Poddawać się Badaniu OCT?

Badanie OCT powinno być wykonywane u pacjentów z cukrzycą, aby zapobiegać utracie wzroku, która może być wynikiem zmian cukrzycowych w oku. Osoby cierpiące na nadciśnienie tętnicze oraz pacjenci z wysoką krótkowzrocznością również powinny regularnie poddawać się temu badaniu. OCT jest także zalecane w przypadku:

• powracających migren,
• ucisku na gałkę oczną,
• bólu i wytrzeszczu oczu
• oraz w obecności nietypowych objawów wzrokowych, takich jak nagłe błyski, mroczki, zaciemnienia, podwójne widzenie, czy zawężenie pola widzenia, które mogą wskazywać na zaburzenia siatkówki.

Badanie OCT – cena

Koszt prywatnego wykonania badania OCT oczu zależy przede wszystkim od miasta oraz placówki medycznej, w której ma być ono przeprowadzone. Ceny wahają się od 150 do 250 złotych. Za tę cenę można jednak skrócić czas oczekiwania na badanie, co przyspieszy postawienie diagnozy i wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Badanie OCT na NFZ

Badanie OCT należy do badań, które można wykonać bezpłatnie, korzystając z finansowania z Narodowego Funduszu Zdrowia. By skorzystać z tomografii dna oka w ramach refundacji, niezbędne jest uzyskanie skierowania od lekarza oraz wybór placówki, która posiada podpisaną umowę z NFZ.

Interpretacja wyników badania OCT oka

Interpretacja wyników OCT jest zadaniem wymagającym specjalistycznej wiedzy, ponieważ dane uzyskane z badania muszą być porównane z wynikami wzorcowymi. Ostateczna interpretacja powinna być przeprowadzona przez doświadczonego okulistę, który oceni, czy wynik jest prawidłowy, czy też wymaga dalszych działań diagnostycznych lub leczenia.

Badanie OCT w OneDayClinic

W OneDayClinic oferujemy nowoczesną diagnostykę schorzeń narządu wzroku, w tym badanie OCT. Zapraszamy do naszych klinik we Wrocławiu przy ulicy Strzegomskiej, kliniki w Opolu przy ul. Ozimskiej oraz kliniki okulistycznej w Brzegu, gdzie można skorzystać z tego zaawansowanego badania i skonsultować jego wyniki z naszymi specjalistami.

Artykuł Na czym polega badanie OCT? Interpretacja wyników OCT pochodzi z serwisu OneDayClinic.

Objawy AMD

Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD - ang. Age-related Macular Degeneration), czyli zwyrodnienie plamki związanej z wiekiem - najczęściej diagnozę taką słyszą osoby powyżej 50. roku życia. Pogorszenie jakości widzenia jest spowodowane postępującym uszkodzeniem siatkówki.

Pierwsze objawy, które mogą wskazywać na zwyrodnienie plamki żółtej to pogorszenie jakości widzenia. Osoby, które dobrze widziały z bliska, ale też z daleka, przestają rozpoznawać kształty, kolory, figury. Ponadto zamiast prostych linii, widzą linie falowane, przez co ich obraz jest bardzo zakrzywiony. Zniekształcony obraz może powodować problemy nie tylko w rozpoznawaniu twarzy, ale nawet utrudniać utrzymanie równowagi.

Typowe objawy, które towarzyszą AMD to także problemy z czytaniem i pisaniem. Co więcej, o stwierdzeniu zwyrodnienia plamki żółtej przesądza często fakt, że osoby cierpiące na AMD w polu swojego widzenia najczęściej na środku obrazu widzą ciemną, czarną plamę.

Czym jest plamka żółta?

Plamka żółta to miejsce na siatkówce oka, które jest odpowiedzialne za jakość widzenia. Jest bardzo delikatna, a także wyróżnia się największym zagęszczeniem czopków, czyli światłoczułych receptorów oka, które absorbują światło w zależności od zakresu długości fali. To dlatego ubytek w polu widzenia, nieumiejętność rozróżnienia prawidłowo barw i tak zwane “mroczki” towarzyszą zwyrodnieniu plamki żółtej. Uszkodzenia plamki żółtej często wynikają m.in. z nadwrażliwości i przeciążenia oka światłem niebieskim, ultrafioletowym, ale także z powodu np. zanieczyszczenia powietrza.

Współczesne metody diagnozowania AMD w Polsce

Zwyrodnienie plamki żółtej to poważna diagnoza, którą może potwierdzić tylko doświadczony okulista po przeprowadzeniu badań okulistycznych. Diagnostyka AMD w Polsce jest na wysokim poziomie m.in. dzięki takim klinikom jak OneDayClinic, które świadczą usługi na najwyższym poziomie. Wdrażanie najnowszych technologii oraz w pełni wyposażone placówki okulistyczne w Polsce dają gwarancję bezpiecznego leczenia chorób oczu.

Podstawową metodą diagnozowania AMD w Polsce jest badanie ostrości widzenia oraz ocena dna oka. Wykrycie zmian w centralnej części siatkówki, które okulista zakwalifikuje jako degeneracyjne, może być podstawą do zlecenia rozszerzenia diagnostyki. Specjalista może zlecić tomografię oka (OCT), angiografię fluoresceinową i angiografię indocyjaninową, które służą do badania naczyń krwionośnych.

Chętnie wykorzystywane przez okulistów metody diagnozowania AMD to także wykonywanie testów komputerowych w technologii PHP.

Jak diagnozuje się AMD za granicą?

AMD dotyczy głównie starszych osób z krajów rozwiniętych, do których należą m.in. Stany Zjednoczone. Starzejące się społeczeństwo jest bardziej narażone na zwyrodnienie plamki żółtej, dlatego amerykańscy naukowcy kilka lat temu opracowali aplikację na smartfony, która ma pomagać w prosty, tani i szybki sposób postawić diagnozę lub monitorować rozwój choroby. Agencja Żywności i Leków zatwierdziła działanie aplikacji monitorującej AMD, jako mVT. Aplikacja do monitorowania zwyrodnienia plamki żółtej jest dostępna na urządzenia Apple.

Diagnoza AMD za pomocą aplikacji mVT pozwala wykonać pacjentowi krótkie badania kontrolne w domu według zaleceń okulisty. Dzięki temu nie musi często chodzić do lekarza, a wyniki badań są automatycznie wysyłane na specjalnie przygotowany serwer, który zbiera dane. Ma do nich dostęp jednak wyłącznie lekarz prowadzący. Aplikacja jest na tyle wyjątkowa, że regularne wykonywanie badanie pozwala lekarzowi na stały monitoring wyników pacjenta chorego lub podejrzanego o AMD.

Zobacz też: Leczenie AMD

Artykuł Badanie AMD, plamki żółtej i metody diagnozowania pochodzi z serwisu OneDayClinic.